Lubisz „Grand Theft Auto”? Te 12 filmów i seriali musisz znać

Gangsterzy, wielkie napady, szybkie samochody i bohaterowie, którzy mają prawo za nic. Seria „Grand Theft Auto” od zawsze miała wiele wspólnego z kinem, ale jej klimat można odnaleźć również na małym ekranie. Wybrałem 12 filmów i seriali, przy których fani „GTA” powinni poczuć się jak u siebie.

„GTA” nigdy nie było tylko grą o kradzieży samochodów i uciekaniu przed policją. Siłą tej serii od zawsze były historie, które równie dobrze mogłyby trafić na duży ekran.

Gangsterskie porachunki w Vice City, wojny gangów w San Andreas czy wielkie napady w Los Santos mają wiele wspólnego z tym, co od lat oglądamy w kinie i telewizji.

Dlatego wybrałem 12 filmów i seriali, które najlepiej oddają klimat gier Rockstar. Niektóre były dla twórców bezpośrednią inspiracją, inne po prostu mają podobnych bohaterów, humor i sposób opowiadania historii.

Człowiek z blizną (1983)

Człowiek z blizną

Tony Montana przybywa z Kuby do Miami, gdzie zamierza dorobić się fortuny. Nie interesuje go uczciwa praca ani powolne wspinanie się po szczeblach kariery. Wchodzi w handel narkotykami i szybko pokazuje, że nie cofnie się przed niczym, żeby zdobyć władzę.

Z czasem wyrasta na jednego z najpotężniejszych gangsterów w mieście, choć jego własny charakter okazuje się równie niebezpieczny jak otaczający go wrogowie.

Jeśli spędziłeś dziesiątki godzin w „GTA: Vice City”, ten film powinieneś znać na pamięć. Brian De Palma stworzył obraz Miami lat 80., który Rockstar później wykorzystał niemal bez skrępowania.

Palmy, narkotyki, luksusowe rezydencje, kolorowe garnitury i gangsterzy z wielkimi ambicjami – wszystko się zgadza. Nawet posiadłość Tony’ego Montany ma swój odpowiednik w grze. Trudno wyobrazić sobie przygody Tommy’ego Vercettiego bez „Człowieka z blizną”.

Gorączka (1995)

Gorączka

Neil McCauley zarabia na życie napadami na banki i konwoje z pieniędzmi. Jest profesjonalistą, który nie lubi improwizować, dlatego każdą akcję przygotowuje z najdrobniejszymi szczegółami.

Na jego trop wpada detektyw Vincent Hanna, równie uparty i bezkompromisowy. Obaj wiedzą, że prędzej czy później dojdzie między nimi do konfrontacji, ale żaden nie zamierza odpuścić.

„Gorączka” to właściwie gotowy podręcznik tworzenia misji do „GTA V”. Planowanie napadów, kompletowanie ekipy, przygotowywanie samochodów do ucieczki i strzelaniny na ulicach Los Angeles – trudno nie dostrzec podobieństw.

Michael Mann nakręcił jeden z najlepszych thrillerów kryminalnych w historii, a słynna sekwencja napadu na bank nadal potrafi wbić w fotel. Jeżeli w „GTA” najbardziej lubisz wielkie skoki, lepszego filmu raczej nie znajdziesz.

Chłopcy z ferajny (1990)

Chłopcy z ferajny

Henry Hill od najmłodszych lat marzy o życiu gangstera. Widzi elegancko ubranych mafiosów, ich samochody i pieniądze, a przede wszystkim szacunek, którym cieszą się na ulicy.

Z czasem sam dołącza do przestępczego świata, poznając Jimmy’ego Conwaya i wybuchowego Tommy’ego DeVito. Początkowo wszystko wygląda jak spełnienie dziecięcych marzeń, ale mafia szybko pokazuje swoje prawdziwe oblicze.

Martin Scorsese nakręcił film, który nie tylko opowiada o gangsterach, ale pozwala niemal poczuć, jak wygląda ich codzienność. Są tu zdrady, szemrane interesy, brutalne porachunki i mnóstwo czarnego humoru.

Dokładnie z takich historii Rockstar budował później przestępczy świat Liberty City. Jest też miły akcent dla fanów Vice City – Ray Liotta użyczył przecież głosu Tommy’emu Vercettiemu. Trudno o lepsze połączenie kina gangsterskiego z „GTA”.

Chłopaki z sąsiedztwa (1991)

Chłopaki z sąsiedztwa

Tre Styles dorasta w South Central, jednej z najbiedniejszych i najbardziej niebezpiecznych części Los Angeles. Jego ojciec próbuje trzymać go z dala od kłopotów, ale na ulicach nieustannie dochodzi do konfliktów między gangami.

Tre i jego przyjaciele muszą zdecydować, jaką drogą chcą pójść, wiedząc, że nawet niewielki błąd może mieć tragiczne konsekwencje.

Wystarczy kilka scen, żeby przypomnieć sobie Grove Street z „GTA: San Andreas”. Lowridery, hip-hop, gangi i charakterystyczne kalifornijskie osiedla wyglądają znajomo. Tyle że John Singleton pokazuje ten świat bez humorystycznego filtra Rockstara.

„Chłopaki z sąsiedztwa” są poruszającą opowieścią o dorastaniu w miejscu, gdzie przemoc stała się codziennością. To także jeden z najlepszych filmów pozwalających zrozumieć realia, które zainspirowały twórców San Andreas.

Dzień próby (2001)

Dzień próby

Jake Hoyt rozpoczyna pracę w wydziale narkotykowym policji Los Angeles. Jego mentorem zostaje Alonzo Harris, doświadczony detektyw, który zna każdą ulicę i niemal wszystkich miejscowych przestępców.

Szybko okazuje się jednak, że Alonzo ma własne zasady, a przestrzeganie prawa niekoniecznie znajduje się na szczycie jego listy priorytetów. Dla Jake’a pierwszy dzień służby zamienia się w prawdziwy koszmar.

Każdy fan „GTA: San Andreas” powinien zobaczyć ten film choćby dla Denzela Washingtona. Jego Alonzo przypomina Franka Tenpenny’ego – skorumpowanego policjanta, który wykorzystuje odznakę do realizowania własnych interesów.

Podobieństwa nie kończą się na bohaterach. Los Angeles, uliczne gangi, handel narkotykami i brudne układy tworzą atmosferę żywcem wyjętą z gry. „Dzień próby” jest przy tym znakomitym thrillerem, który nie pozwala oderwać wzroku od ekranu.

Sztanga i cash (2013)

Sztanga i cash

Daniel Lugo pracuje jako trener personalny w Miami, ale uważa, że zasługuje na znacznie lepsze życie. Wraz z dwoma znajomymi kulturystami postanawia porwać bogatego biznesmena i przejąć jego majątek.

Plan wydaje się banalny, przynajmniej w ich głowach. W rzeczywistości panowie nie mają bladego pojęcia, w co się pakują, a każda kolejna decyzja tylko pogarsza sytuację.

Ze wszystkich filmów w tym zestawieniu „Sztanga i cash” chyba najlepiej oddaje absurdalny humor „GTA V”. Bohaterowie są nieobliczalni, niezbyt rozgarnięci i przekonani o własnej wyjątkowości. Do tego dochodzą drogie samochody, słoneczne Miami, przemoc i obsesja na punkcie pieniędzy.

Michael Bay nakręcił historię tak niedorzeczną, że chwilami trudno uwierzyć, iż oparto ją na prawdziwych wydarzeniach. Trevor Philips z pewnością znalazłby tu bratnie dusze.

Snowfall (2017-2023)

Snowfall

Los Angeles w latach 80. staje się centrum narkotykowego biznesu, a Franklin Saint dostrzega w tym szansę na szybkie pieniądze. Zaczyna od niewielkich transakcji, ale z czasem buduje własne przestępcze imperium. Im większe odnosi sukcesy, tym trudniej utrzymać kontrolę nad interesami i ludźmi, którym zaufał. Zwłaszcza że w tej branży nie ma miejsca na sentymenty.

„Snowfall” powinien znaleźć się na liście każdego fana „GTA: San Andreas”. Los Angeles, uliczne gangi, narkotykowe porachunki i świetna muzyka tworzą klimat, który trudno pomylić z czymkolwiek innym.

Franklin przypomina trochę CJ-a, choć jego historia zmierza w zupełnie innym kierunku. Serial nie próbuje rozśmieszać widza tak często jak gry Rockstar, ale potrafi wciągnąć równie mocno.

Strefa gangsterów (2025-)

Strefa gangsterów

Harry Da Souza pracuje dla potężnej londyńskiej rodziny Harriganów i zajmuje się problemami, których nie da się rozwiązać rozmową przy kawie.

Kiedy jego pracodawcy wchodzą w konflikt z konkurencyjnym klanem, Harry musi pilnować, żeby sytuacja nie wymknęła się spod kontroli. Nie jest to łatwe, zwłaszcza że Conrad i Maeve Harrigan sami potrafią być równie niebezpieczni jak ich wrogowie.

„Strefa gangsterów” ma wszystko, co lubię w gangsterskiej stronie „GTA”. Są tu brudne interesy, niepewne sojusze, zdrady i ludzie, którzy zamiast rozmawiać, wolą sięgać po broń. Całość przypomina momentami najbardziej brutalne wątki z Liberty City, choć akcja rozgrywa się w Londynie.

Tom Hardy jest znakomity jako człowiek od załatwiania cudzych problemów, a charakterystyczny styl Guya Ritchiego nadaje serialowi odpowiednio zadziorny charakter.

Policjanci z Miami (1984-1989)

Policjanci z Miami

Sonny Crockett i Ricardo Tubbs pracują pod przykrywką, próbując rozbić narkotykowy półświatek Miami. Na co dzień mają do czynienia z handlarzami bronią, bezwzględnymi gangsterami i ludźmi, którzy dla pieniędzy zrobią wszystko.

Poruszają się sportowymi samochodami, noszą drogie ubrania i bywają w najmodniejszych klubach. Za tym blichtrem kryje się jednak miasto pełne przemocy.

Bez „Miami Vice” nie byłoby Vice City w takiej formie, jaką znamy. Ten serial pomógł stworzyć wizerunek Miami lat 80., z którego Rockstar później czerpał pełnymi garściami. Palmy, neony, pastelowe kolory, szybkie samochody i muzyka – wszystko układa się w doskonale znajomą całość.

Podczas oglądania aż chce się uruchomić „GTA” i pojeździć bez celu po Ocean Beach. Nawet jeśli dziś niektóre elementy serialu wydają się nieco staroświeckie, jego klimat nadal robi swoje.

Królestwo zwierząt (2016-2022)

Królestwo zwierząt

Joshua Cody po śmierci matki zamieszkuje u babci, która stoi na czele dość nietypowej rodziny. Cody’owie zajmują się napadami, kradzieżami i innymi nielegalnymi interesami, a każda większa akcja wymaga odpowiednich przygotowań.

Joshua szybko przekonuje się, że w tym domu lojalność jest ważna, ale pieniądze potrafią poróżnić nawet najbliższych krewnych.

Jeśli lubisz napady z „GTA V”, „Królestwo zwierząt” może okazać się strzałem w dziesiątkę. Jest tu wszystko, czego potrzeba do porządnej kryminalnej historii: planowanie skoków, szybkie samochody, kalifornijskie plaże i bohaterowie, którym trudno zaufać.

Serial dobrze pokazuje również, jak bardzo rodzinne relacje potrafią komplikować przestępczy biznes. Michael, Franklin i Trevor zapewne szybko dogadaliby się z Cody’ami. Przynajmniej do pierwszego podziału łupów.

Synowie Anarchii (2008-2014)

Synowie Anarchii

Jax Teller jest członkiem motocyklowego klubu SAMCRO, który działa w kalifornijskim miasteczku Charming. Klub oficjalnie prowadzi warsztat, ale większość pieniędzy zarabia na nielegalnym handlu bronią.

Jax zaczyna kwestionować sposób działania organizacji, co prowadzi do konfliktów z innymi członkami gangu. A w tym środowisku nieposłuszeństwo bywa traktowane jak zdrada.

„Synowie Anarchii” to niemal serialowy odpowiednik „GTA IV: The Lost and Damned”. Motocykle, skórzane kurtki, nielegalne interesy i brutalne konflikty między gangami tworzą doskonale znajomy klimat.

Serial ma też coś, czego w GTA czasami brakuje – więcej miejsca na pokazanie więzi między członkami klubu i konsekwencji ich decyzji. Jeśli w Liberty City wolałeś przemierzać ulice na motocyklu niż w sportowym samochodzie, powinieneś poczuć się tutaj jak w domu.

Świat gliniarzy (2002-2008)

Świat gliniarzy

Vic Mackey dowodzi specjalną jednostką policji w Los Angeles. Jest skuteczny i potrafi rozprawiać się z najgroźniejszymi gangsterami, ale sam również nie stroni od przestępstw.

Wraz ze swoimi ludźmi manipuluje dowodami, zastrasza świadków i prowadzi nielegalne interesy. Z czasem coraz trudniej ustalić, po której stronie prawa właściwie stoi.

Jeśli pamiętasz Franka Tenpenny’ego z „GTA: San Andreas”, Vic Mackey wyda ci się znajomy. „Świat gliniarzy” pokazuje Los Angeles, w którym granica między policją a przestępcami praktycznie przestaje istnieć. Są tu gangi, narkotyki, korupcja i mnóstwo napięcia, choć bez typowego dla Rockstara czarnego humoru.

To jeden z najlepszych seriali policyjnych swoich czasów, a przy okazji świetna propozycja dla fanów mroczniejszej strony „GTA”.

To również warto zobaczyć!

Masz ochotę na coś innego? Warto sprawdzić nasz ranking najbardziej kontrowersyjnych seriali w historii.

Zachęcam też do lektury innych wpisów na RTVmaniak.pl, w których podrzucamy najlepsze filmy i seriale, dostępne teraz w streamingu.